Weetjes over bijen

Als het in de lente opnieuw warm wordt en de eerste bloemen en bloesems beginnen te bloeien, zwermen ook de bijen weer uit. Over bijen valt een heleboel interessants, spannends en boeiends te vertellen.

Net als mieren en wespen behoren bijen tot de orde van de vliesvleugeligen. De familie van de bijen wordt onderverdeeld in honingbijen en hommels. Erg leuk om te weten is dat bijen als een groot volk samenleven. Er is een koningin en enkel zij legt eieren, waaruit de nakomelingen kruipen. Naast enkele mannelijke dieren ('darren') bestaat een bijenvolk vooral uit werkbijen met verschillende taken. Tijdens haar leven krijgt een werkster, afhankelijk van haar leeftijd, steeds nieuwe taken.

In het begin van haar leven zorgt een bij voor de honingraten en maakt deze klaar voor de eieren van de koningin. Daarna wordt ze een voedster en voert ze de larven (= kleine bijtjes) met nectar. Later kan ze met de klieren aan haar achterlijf was produceren en raten bouwen. Andere bijen bewaken de bijenkorf tegen vreemde indringers en verzamelaarsters vliegen uit om de zoete plantensappen in hun korfje naar de bijenkorf te brengen. Heel interessant is dat de verzamelaarsters met een speciale dans tonen in welke richting zich voedselbronnen bevinden. In de korf spuwen ze de nectar uit, die wordt door huisbijen aangenomen. Ze verwerken de nectar in hun honingmaag en brengen deze naar de raten, om de rijpe honing daar op te slaan. De honing wordt gebruikt als voeding voor de larven is is tegelijk de wintervoorraad van het bijenvolk.

t-824-haba-spielzeug-die-wabenzellen-sind-mit-honig-gefuellt-und-die-bienen-kuemmern-sich-um-die-koenigin.jpg

De imker kan een klein deel van de honing 'oogsten': daartoe haalt hij de raten uit de bijenkorf, verwijdert de waslaag ervan en slingert de honing er voorzichtig uit. Daartoe wordt een speciale honingslinger gebruikt. Daarna kunnen alle lekkerbekken een boterham met honing eten! Bijen en andere insecten zijn echter vooral cruciaal voor de landbouw en in het wild bloeiende planten: fruitbomen, graan op de velden en alle andere planten hebben bijen nodig voor hun bestuiving. Terwijl de insecten namelijk de nectar uit de bloemen halen, verspreiden ze het stuifmeel van plant naar plant. Die kunnen op die manier vruchten dragen, zoals appels, aardbeien, tarwe en andere graansoorten.

Helaas zijn de bijenvolken al jarenlang in gevaar: enerzijds verspreidt de varroamijt zich. Deze overvalt de larven van honingbijen en voedt zich met hun bloed. Tegelijk geeft de mijt ziekteverwekkers door, die dodelijk kunnen zijn voor bijenvolken. Anderzijds zijn ook bepaalde producten die landbouwers tegen plantenziekten gebruiken, gevaarlijk. Enkele gewasbeschermingsmiddelen verstoren het oriëntatievermogen van bijen, zodat ze niet meer naar hun korf kunnen terugkeren. Hierdoor hebben de koningin en larven geen voeding meer en sterft het bijenvolk uit.

t-824-haba-spielzeug-ein-buffet-fuer-bienen-hummeln-und-schmetterlinge-pflanzen.jpg

Een buffer voor bijen, hommels en vlinders aanplanten

Wie een vriendelijke daad wil stellen voor bijen, kan hun een buffet uit bloemen en andere insectvriendelijke gewassen aanbieden. Er zijn een heleboel planten waarop bijen, maar ook hommels of vlinders gek zijn: bonenkruid en lavendel zien er niet alleen prachtig uit, maar kunnen bovendien in de keuken als specerij worden gebruikt. Ook kruiden zoals basilicum, oregano, salie, rozemarijn en munt vinden bijen heerlijk. Heb je een kruidenspiraal in de tuin of een pot met kruiden op het balkon, heb je niet alleen verse ingrediënten om te koken, maar verwen je ook insecten.

Een erg mooie plant voor een kinderperkje is Oost-Indische kers: het groeit snel, bloeit van juli tot oktober en zowel de blaadjes (hoewel wat bitter) als de bloemetjes zijn lekker in een slaatje. Natuurlijk houden bijen, hommels en vlinders ook van alle andere bloeiende planten: vergeet-mij-nietjes, klokjes, zonnebloemen, leeuwenbekjes, strobloemen, goudsbloemen, kaasjeskruid en anjers ... wie verschillende planten in zijn tuin, bakken en potten heeft, biedt insecten letterlijk een rijkgevulde tafel.

t-824-haba-spielzeug-wildblumen-ansaehen-und-dieses-dann-den-ganzen-sommer-stehen-lassen.jpg

Als er voldoende plaats is, kun je ook op een stuk van het gazon wilde bloemen zaaien en deze de hele zomer laten staan. Bovendien moet je zo minder gras maaien! Als er geen plaats op het gazon is, kun je de wilde bloemen ook in een emmer of pot planten. Dat is een leuk idee voor kleine tuiniers. In de bodem moeten wel gaten zijn om het water te laten wegstromen ... deze moet je er eventueel voorzichtig in boren. Leg eerst een laag steentjes in de emmer. Schep daarom een dikke laag potgrond. Nu is het tijd om te zaaien, kleine tuinier: je kunt een kant-en-klaar assortiment zaadjes van wilde bloemen kopen. Je kunt echter ook aparte soorten kiezen en bijvoorbeeld korenbloem (blauw), bolderik (paars) en akkerkamille (wit-geel) op een bordje mengen of elke soort in een ander emmertje zaaien. De zaadjes strooi je gelijkmatig met wat plaats tussen op de potgrond, je bedekt ze met een beetje aarde en begiet ze voorzichtig. Als de wilde bloemen te dicht bij elkaar groeien, dun je ze wat uit.

Als uw kind wil horen wat een kleine honingbij zoal meemaakt, kunt u het verhaal Hannie Honingbij in moeilijkheden voorlezen. U kunt de tuinierpret ook binnen voortzetten en de tijd sneller laten gaan door samen een spelletje te spelen: perfect voor kleine tuiniers zijn Mijn eerste spellen – Thomas’ tuin of Mijn eerste spellen – Hannie Honingbij.