Voorlezen is andere werelden openen

8834815000606.jpg
Buiten schemert het al en het is bijna tijd om naar bed te gaan. Mia heeft echter nog plannen: ze stapt de kinderkamer binnen, loopt naar de kast en begint prentenboeken tevoorschijn te halen. Het meisje met de donkere haren is bijna drie jaar en ze weet precies wat ze wil: mama of papa moet haar nog iets voorlezen. Eerst is een van haar kartonnen prentenboeken aan de beurt en dan volgt een verhaaltje voor haar grote broer Paul. Hij is al vijf jaar en houdt van andere boeken, maar Mia blijft ook in de kamer, vooral als het spannende ridderverhalen zijn, want die vindt ze leuk.
8834816311326.jpg

De fascinatie voor verhalen

Alle kinderen houden van verhalen en dat geldt trouwens ook voor volwassenen. Verhalen nemen ons mee naar andere werelden, stimuleren onze fantasie en zorgen voor ontspanning en zelfs inspiratie om allerhande uitdagingen of problemen aan te pakken. Wetenschappers gaan ervan uit dat onze hersenen verhalen linken aan gebeurtenissen en ervaringen en ze dan gebruiken om bepaalde situaties of karaktertrekken te begrijpen.

De mooiste manier om kinderen verhalen te leren kennen, is voorlezen. Er zijn verschillende studies die aangeven waarom voorlezen belangrijk is voor kinderen. Regelmatig onderzoeken onafhankelijke onderzoeksinstellingen de positieve effecten van voorlezen op de ontwikkeling van de taal en de persoonlijkheid van kinderen. De belangrijkste punten hebben wij hier voor u samengevat.

t-360-haba-spielzeug-warum-ist-vorlesen-wichtig.jpg

Waarom is voorlezen belangrijk?

Jarenlang onderzoek van de Stiftung Lesen (Duitse stichting voor de promotie van lezen) toont aan dat voorlezen enerzijds belangrijk is voor de taalontwikkeling bij kinderen en anderzijds een grote positieve invloed heeft op de ontwikkeling van hun persoonlijkheid en sociale vaardigheden.

Bij het voorlezen breiden kinderen hun woordenschat uit en verbeteren ze hun actieve taalvaardigheid, kortom: ze leren beter spreken. Daarom is het raadzaam om ook al met kleine kinderen prentenboeken te bekijken en hen korte, eenvoudig te begrijpen verhaaltjes te vertellen. Tips hiervoor vindt u hieronder bij ‘Welke boeken zijn geschikt om voor te lezen?’.

Daarnaast houden kinderen van de geborgenheid tijdens het voorlezen, het lichamelijke contact dat de band tussen hen en hun ouders of andere personen die regelmatig voorlezen (grootouders, broers en zussen, opvoeders, …), versterkt.

Een recente studie van de Stiftung Lesen toont aan dat voorlezen kinderen helpt bij hun persoonlijke ontwikkeling. Meer dan 90 procent van de kinderen waarvoor dagelijks wordt voorgelezen, worden als vrolijk en zelfbewust beschreven. Voor kinderen waarvoor helemaal niet of zelden wordt voorgelezen, geldt dat slechts voor de helft tot twee derde. Ook interessant is dat voorlezen de sociale vaardigheden bevordert. Kinderen waarvoor vaak wordt voorgelezen, doen meer moeite om anderen in de groep te integreren en om bij conflicten of problemen te bemiddelen of te helpen.

Verhalen stimuleren het spreken. Ga in op interessante aspecten en praat met uw kleine luisteraars over de figuren in de verhalen, over hoe die handelen of wat die denken en over de prenten in de boeken. Hou zouden uw kinderen zich in deze situatie gedragen? Hebben zij al iets soortgelijks meegemaakt? De lijst van mogelijke gespreksonderwerpen is lang en vaak vormen ze een doorslaggevende stimulans om over de eigen ervaringen in de peuterspeelzaal of op school te praten. Verhalen leveren ook vaak voorbeelden van handelwijzen, die kinderen onbewust overnemen en uitproberen.

8834816573470.jpg

Nuttige tips voor het voorlezen

Verkeerd voorlezen bestaat niet. De persoonlijkheid van de voorlezer en de leeftijd en het bevattingsvermogen van de kinderen spelen altijd een grote rol. Bij klassiek voorlezen worden de gekozen teksten in één keer voorgedragen. Afhankelijk van het talent van de voorlezer kunnen de verschillende figuren verschillende stemmen krijgen, maar dat hoeft helemaal niet. Als u een verhaal meermaals voorleest, schept u telkens automatisch een bepaalde sfeer, afhankelijk van het leuke, spannende of ernstige karakter van de situatie en hoe de figuren handelen.

Vooral bij jongere kinderen is het aangewezen om interactief voor te lezen en de tekst met vragen of verwijzingen naar de illustraties te doorbreken. Zo worden mogelijkheden gecreëerd om vragen te stellen en commentaar te geven bij de pas beluisterde tekst. Men kan kinderen wijzen op details in het verhaal die ook op de afbeeldingen worden weergegeven.

Lees niet te snel voor, uw kleine luisteraars hebben voldoende tijd nodig om het plot te volgen en zich de dingen in te beelden.

Idealiter begint u heel natuurlijk de tekst voor te lezen en kiest u boeken die ook u leuk vindt. Een boek dat u op het gebied van taal of inhoud niet geschikt vindt voor uw kinderen, kan gerust in de kast blijven. En als dat nu net het favoriete boek van uw kinderen is, vindt u vast wel een goed compromis.

Regelmatig voorlezen gebeurt het beste in een vast kader: altijd op hetzelfde tijdstip en dezelfde plaats. Maar blijf toch voldoende flexibel en houd rekening met de stemming van uw kinderen, met hoe de dag verlopen is en met hoe u zich zelf voelt. Wie een zware werkdag achter de rug heeft en bovendien verkouden is, kan ook aan zijn kinderen vragen om daar begrip voor te tonen. Misschien moet u dan het voorleesritueel omkeren en hen voor u laten voorlezen? Hun favoriete boek kennen uw kinderen zeker al uit het hoofd of ze kunnen een eigen versie van de tekst bedenken bij de illustraties.

t-360-haba-spielzeug-buggybuecher-die-die-Zeit-unterwegs-verkuerzen.jpg

Welke boeken zijn geschikt om voor te lezen?

Er zijn bijzonder veel prentenboeken. Het is vooral belangrijk dat de inhoud ervan bij de leeftijd van de kinderen past. Ook baby’s beleven al plezier aan eenvoudige boekjes van stof of hout of aan buggyboeken, die de tijd onderweg sneller laten voorbijgaan.

Vanaf 1 jaar zijn de kinderen groot genoeg voor de eerste kartonnen prentenboeken. Eenvoudige verhaaltjes op rijm, boeken met eenvoudige afbeeldingen en de eerste woordjes en duidelijk geïllustreerde prentenboeken zijn ideaal.

Vanaf 2 jaar beleven kinderen plezier aan kleine verhaaltjes en de eerste educatieve boekjes, bij voorkeur over het dagelijkse leven of dingen die ze in het echt kunnen zien, zoals bijvoorbeeld bouwmachines, treinen en dieren op de boerderij of in de zoo.

Vanaf 3 jaar wordt het bevattingsvermogen van de kinderen groter en zijn ze voldoende oud voor dikkere prentenboeken en de eerste voorleesboeken met iets langere teksten.

Vanaf 4 jaar wordt het spectrum van mogelijke onderwerpen steeds breder. Probeer uit wat uw kinderen leuk vinden: klassiekers van bekende kinderboekenschrijvers, prentenboeken met langere teksten per pagina of boeken met verschillende hoofdstukken. Fantastisch of realistisch, draken of superhelden, feeën of prinsessen, de keuze is enorm. Lees zeker ook voor over onderwerpen die op het eerste gezicht niet bij de interesses van uw kinderen passen, want dat verruimt hun horizon.

De twee verhaaltjes ‘Heks Holderbolder en het ontplofte hoestdrankje’ en ‘Vampier Draculino en het griezelig mooi gekostumeerde bal’ zijn uitstekend geschikt voor een gezellige leesavond, waar klein en groot gegaranderd veel plezier aan zullen beleven.